Sözlük Klavuzu
HD
İçindekiler
1 Giriş
Ulusal Dağıtım olarak bütün bir işletim sistemi çıkaracağız ve sistemin
kullanıcı arabirimlerinin tamamen Türkçe olmasını hedefliyoruz. Masaüstündeki
farklı uygulamaların bir bütünlük içinde görünmesi ve kullanım kolaylığı
açısından, arabirimlerde aynı kavramı ifade eden sözcüklerin aynı
Türkçe karşılıklara çevrilmiş olması önemli. Bu nedenle yerelleştirme
çalışmalarında kullanılmak üzere Uludağ Projesi tarafından diğer yerelleştirme
grupları ile birlikte ortak bir sözlük oluşturulmasına başlandı.
Amacımız genel bir İngilizce-Türkçe sözlük oluşturmak değil, kullanıcı
arabirimlerinde karşımıza çıkan ve bilişimde özel anlamlarda kullanılan
kavramlara ortak karşılıklar belirlemektir. Bu yabancı dil kavramlar
bilişim dışında genel anlamlara da sahip olabilirler, fakat burada
Türkçe'ye çevrilirken kavramın kullanıldığı bağlam göz önüne alınarak
karşılığı belirlenecektir.
Bu döküman, basitçe sözlüğün oluşturulma yöntemini, yapısını ve kullanımını
açıklamak üzere hazırlanmıştır.
2 Sözlüğün Oluşumu
Sözlüğe sıfırdan başlamak yerine, yerelleştirme gruplarının kullandıkları
mevcut sözlüklerden faydalanıyoruz. Şu anda temel olarak aldığımız
sözlükler belgeler.org'un kendi sözlüğü ve TBD'nin sözlüğü. Bu iki
sözlükte karşılıkları ortak olan kavramları Uludağ sözlüğüne ekleyerek
başladık. Ancak her iki sözlükte ortak karşılıklar kullanılmasına
rağmen üzerinde tartışılabilecek kavramlar olabiliyor, bunları gözden
kaçırmamak için Uludağ Türkçe e-posta listesine
1 sunuyoruz. Sözlüğe eklenecek kavramların belirlenmesi ve bunların
listede tartışılması sırasında yön belirleyici olması açısından bir
yöntem tanımladık:
-
Herkes tarafından bilinen, masaüstünde kullanılan ancak terim olmayan
sözcükler (open, close, mouse, printer) sözlüğe alınmayacak.
- Sözcüğün normal bir İngilizce-Türkçe sözlükte bulunabilen karşılığı
masaüstündeki karşılığını veriyorsa, yani bilişim terimi olarak özel
bir kullanımı yoksa sözlüğe alınmayacak, çünkü amacımız genel bir
İngilizce-Türkçe sözlük yapmak değil.
- Bunlar dışında kalan ve bilişimde özel anlam ifade eden sözcükler,
anlamlarını gözden geçirmek üzere listeye sunulacak. Tartışırken de
bu kelimelerin kullanıldıkları yere göre, sadece bilişimdeki anlamlarına
yer verilecek, günlük hayatta başka anlama geliyorsa da bu anlam sözlüğe
eklenmeyecek.
- Listede tartışılan sözcüğün kullanıldığı bağlam ve mümkünse uygulama
veya örnek verilecek.
Bu yönteme göre, kullanıcı arabirimlerinde karşımıza çıkan kavramlara
öncelik verilerek sözlük oluşmaya devam ediyor.
Ayrıca e-posta listesindeki üyeler tarafından zaman zaman ortaya atılan
ve karşılıkları tartışılan sözcükler, üzerinde anlaşmaya varıldığında
sözlüğe eklenecektir.
3 Sözlük Kullanımı
Sözlük şu anda sadece çevrimiçi olarak jabber üzerinden kullanılabiliyor.
3.1 Çevrimiçi Kullanım
Hızlı mesajlaşma aracınıza ``sozluk@jabber.uludag.org.tr'' bağlantısını
ekleyerek, jabber üzerinden normal bir kullanıcı ile mesajlaşırmış
gibi, aradığınız terimi girebilirsiniz. Terim sözlüklerden en az birinde
yer alıyor ise karşılıkları ve hangi sözlükten alındığı cevap olarak
geliyor. Örneğin:
Sözlüğe mesaj asynchronous
Sözlükten mesaj Zamanuyumsuz(Uludağ), eş zamanlı olmayan(Uludağ),
Asenkron(Uludağ), Eşzamansız(Belgeler.org), Zamanuyumsuz(Belgeler.org),
Zamanuyumsuz(TBD).
Sorduğunuz sözcüğün karşılığı sözlüklerde yoksa ``bilmiyorum''
mesajını alıyorsunuz veya varsa ona yakın sözcükleri listeliyor.
Sözlüğe mesaj charge
Sözlükten mesaj Bildikerim: change, changer, charset,
chart, share.
Kayıtlı sözlükleri ve sözcük sayılarını görmek için ``!bilgi''
komutunu, diğer komutlar için ``!yardım'' komutunu kullanabilirsiniz.
3.2 Çevrimdışı Kullanım
Sözlük istemcisi uygulaması ``gözlük''
2 (henüz geliştirilme aşamasında) ve sözlüğün veritabanı dosyaları
3 subversion deposudan indirilebilir. İstemci uygulaması tamamlandığında,
sağlanan sözlük arayüzünden sorgulama yapılabilecek. Ekleme, çıkarma,
düzeltme gibi değişiklikler yetkisi olan kişiler tarafından yapılacak
ve bu değişiklikler kişinin kendi subversion deposundaki dosyalara
yansıyacak. Ana depoya gönderme yetkisi olan kişi değişiklikleri onayladığında,
depoyu kullanan herkese gönderilecek bir mail ile güncellemeler bildirilecek.
3.3 Ekleme/Değiştirme
Sözlüğe ekleme yapmak, yukarıda anlatıldığı gibi çevrimdışı kullanımla
olacak.
4 Sözlük Altyapısı
Sözlük, bir bot ile jabber üzerinden çevrimiçi olarak çalışıyor. Subversion
deposunda değişik formatlarda tutulan birden fazla sözlük dosyasını
kullanabiliyor.
Uludağ sözlüğü xml formatta her yabancı dil kavram için,
term
sYabancı sözcük/ssVarsa
eş anlamlı başka yabancı sözcük/s (istenen
sayıda olabilir)
tTürkçe karşılık/ttVarsa
diğer Türkçe karşılık/t (istenen sayıda olabilir)
dAçıklama: Kullanıldığı bağlam, uygulama
veya örnekler/d (sadece bir adet açıklama
alanı var)
/term
alanları olacak şekilde tutuluyor.
- 1
- http://liste.uludag.org.tr/mailman/listinfo/turkce/
- 2
- http://svn.uludag.org.tr/uludag/trunk/gozluk/
- 3
- http://svn.uludag.org.tr/uludag/trunk/ulubot/sozluk/