Pardus Teknolojileri
Bilgisayarları kolayca kullanmak, kişiselleştirmek ve yönetebilmek için ilk sürümden beri Pardus geliştiricileri tarafından yardımcı araçlar tasarlanıyor ve üretiliyor.
Aşağıdaki liste bu ürünler arasından seçilen, günlük yaşamı ve bireysel kullanımı hedefleyenlerden oluşuyor. Kurumsal projeler ve altyapılara yönelik olanlar ilgili sayfada, geliştiricilere hitap edenler de geliştirici portalında bulunabilir.
- ÇOMAR
- PiSi
- Paket Yöneticisi
- Yalı
- Açılış Yöneticisi
- Disk Yöneticisi
- Ekran Yöneticisi
- Güncelleme Yöneticisi
- Güvenlik Duvarı Yöneticisi
- Kaptan
- Kullanıcı Yöneticisi
- Servis Yöneticisi
Yapılandırma Yöneticisi ÇOMAR, programlar, donanım ve işletim sistemi arasında çalışarak gerekli ayarları yapar. Bir görevin yerine getirilmesi için kullanıcının değil, bilgisayarın iş yapmasını sağlamak üzere tasarlanmıştır. Normal şartlar altında böyle bir aracın varlığı dahi fark edilmez.
Pardus kendine özgü bir paket program sistemiyle çalışır. Bu sistemle hazırlanan uygulamalar sisteme tam anlamıyla entegre olabildiği için her zaman verimli, yüksek performanslı ve güvenli hizmet sunarlar.
Pardus’un resmi paket depolarında binlerce uygulama ve kitaplık yer alır. Bilimsel uygulamalardan fotoğraf düzenleme araçlarına, 3B modelleme yazılımlarından programlama dillerine her alanda ihtiyaç duyulan çözümler özgür yazılımlar arasından seçilerek, gerekli olduğunda Tübitak tarafından geliştirilerek hazırlanır.
PiSi’nin kullanıcılar tarafından grafik arabirim üzerinden kullanılması için geliştirilmiş olan Paket Yöneticisi, benzer uygulamalara göre performans ve işlevsellik bakımından oldukça zengindir. Son dönemde, özellikle akıllı cep telefonlarıyla birlikte uygulama dükkanları daha çok kullanıcının hayatında yer alıyor. Pardus’un Paket Yöneticisi 2005 yılından beri bu kolaylığı, en hızlı ve kolay kullanılır arayüzlerle kullanıcılarına sunuyor.
Paket Yöneticisi’ni kullanarak yeni uygulamaları grafik arabirim üzerinden sisteminize kurabilir, güncelleyebilir ya da kaldırabilirsiniz. Paket Yöneticisi yeni güncellemeler olduğundan sizi uyaracak ve sisteminiz güvenli bir şekilde çalışmasını sağlayacaktır.
Paket Yöneticisi’ne ulaşmak için KDE Menüsü > Uygulamalar > Sistem > Yazılım Ekle veya Kaldır yolunu kullanabilirsiniz.
Pardus’un bilgisayara kurulmasını sağlayan, bunu yaparken var olan diğer işletim sistemlerinin yanında diskleri yapılandırarak birden çok işletim sistemi kullanmaya olanak tanıyan özgün çözümünün ismi YALI’dır.
Yalı, sistemi kullanması düşünülen kullanıcı hesaplarının açılması, sistem tarih/saati, hangi dilde kurulum yapılacağı gibi temel tercihleri belirlemeye ve kurulumun gerçekleşmesine yardımcı olur. Kullanımı son derece kolaydır, tüm işlemleri yapması da önerilen sistemlerde yarım saatten biraz fazla süre alır.
Pardus, diğer işletim sistemleriyle aynı bilgisayarda çalışabilir. Böyle durumlarda hangi sistemin kullanılacağını seçmek, tek başına çalıştığında da tercih edilen ayarlarla açılmasını sağlamak için bilgisayar açıldığında önyükleyici isimli bir yazılım devreye girer.
Açılış Yöneticisi, basit bir arayüzle, önyükleyicinin hangi işletim sistemlerini sunacağını ve bunları hangi öntanımlı ayarlarla yükleyeceğini ayarlamayı sağlar. Açılış Yöneticisi’ni kullanarak sisteminizde bulunan diğer işletim sistemlerinin ve Pardus’un açılış ile ilgili ayarlarını gerçekleştirebilirsiniz.
Pardus, çalıştığı bilgisayardaki diskleri ve disk bölümlerini kullanırken hiyerarşik sistem içinde birer adres olarak eşler. Sistemin kurulu olduğu disk bölümü bölme işaretiyle ( / ), diğerleri de kullanıcı tarafından belirlenen adresler altında, örneğin resim dosyalarıyla dolu bir disk bölümü /home/pardus/resimler adresinde çalışabilir.
Özgür yazılımların dünyasında ekran kartları için sürücü ailesi bulunur. Popüler tüm ekran kartları için, camia tarafından geliştirilen, açık kaynak kodlu ve özgür sürücüleri ve kart üretici firmanın sunduğu, genellikle daha fazla özellik içeren kapalı kaynak kodlu ve mülkiyeti üreticisine ait sahipli sürücüler. Kendilerine özgü avantajları nedeniyle ayrı ayrı zamanlarda bu sürücüler arasında geçiş yapma ihtiyacı ortaya çıkabilir. Ancak böylesi işlemler sistem genelinde köklü değişikliklerle mümkün olabiliyor.
Pardus, ekran yöneticisi sayesinde bunu kolaylaştıran bir çözüm sunar. Ekran yöneticisinden hangi sürücüyü kullanmak istediğinizi seçip kaydet düğmesine basmak yeterli olur. Akıllı ekran yöneticisi, gerisini sizin için halleder. Eğer kullanmak istediğiniz sürücü kurulu değil ama İnternet bağlantısı varsa, sürücü otomatikman indirilip kurulur.
Özellikle ana sürüm değişikliklerinde, örneğin Pardus 2009 kullanırken Pardus 2011 kullanmaya başlanacağı zaman tek başına güncelleme yapmak yeterli olmaz. Bu durumda Güncelleme Yöneticisi aracı devreye girer ve sistemi, o anki tercihler ve ayarlarla Pardus 2011′e taşır.
Ağ bağlantılarında güvenlik için kapıları (port) açıp kapamak ya da ağ paylaşımı yapmak genellikle deneyimli ve bilgili kullanıcıların yapabildiği karmaşık işlemler olarak bilinir.
Pardus’ta ise bu konularda aldığınız kararı sisteme yansıtmak iki tık kadar kolay olur.
- Güvenlik Duvarını (Firewall) çalıştır
- Güvenlik Duvarını devre dışı bırak
-
- Dışardan bilgisayara gelen ağ bağlantılarını düzenleme
-
- Yeni bağlantı kuralı ekleme
- Bağlantı kurallarını silebilme
-
- Dışarı yapılan ağ bağlantılarını düzenleme
-
- Dışarı bağlantı için kural ekleme
- Dış bağlantı kurallarını silebilme
- Bilgisayarı ağ geçidi (Gateway) olarak çalıştır
Pardus ilk çalıştırıldığında Kaptan kullanıcıyı karşılayarak masaüstü ortamını kişiselleştirmek için seçenekler sunan bir sihirbazdır.
Kaptan’la sistemin ne sıklıkta güncelleneceği, masaüstü düzeni, simge setleri ya da arka plan resmi ayarlanabilir. Hatta Kaptan, takılı video/web kameranızı tanır ve sohbet/sosyal medyada kullanmak üzere şık bir fotoğraf çekmek için yönlendirir.
Tüm bu kolaylıkların yanında, donanımla ilgili bilgileri toplayarak, izin veren kullanıcıların bilgilerini Tübitak’la paylaşır. Böylece sonraki Pardus’lar çok daha iyi donanım desteği sahiphale gelebilir.
Pardus çok kullanıcılı mimariye sahip bir işletim sistemidir.
Kullanıcıların birbirlerinin dosyalarına, bilgilerine erişmesine izin verilmeyen mimari, aynı zamanda çok ayrıntılı politikalar belirlenmesine olanak tanır.
Kullanıcı Yöneticisi aracı, sisteme giriş yapabilecek kullanıcıların eklenip çıkarılması, yetki seviyeleri gibi konulardaki düzenlemeleri kolaylaştırmak için tasarlanmış, basit arayüzlerle geniş bir işlev aralığı sunan bir araçtır.
Pardus, kullanıcıların işlemlerini yapmalarına olanak tanıyan birçok altyapıyı her zaman çalışan birer servis olarak çalıştırır. Böylece hem aynı bilgisayarda hem de ağ üzerinden farklı bilgisayarlardan bu servis alınarak yararlanmak mümkün olur.
Bu yapı, yerel ağ üzerinden gelişmiş paylaşım olanaklarının yanı sıra, web geliştiricileri için kurulu gelen web/e-posta sunucuları gibi avantajlar içerir. Tüm bu servisler, Servis Yöneticisi adlı bir araç sayesinde kolayca çalıştırılıp, durdurulabilir, bilgisayarın her açılışında çalışmak üzere programlanabilir.
